تبلیغات
دعای ندبه مهدیه قیدار

           دعای ندبه مهدیه قیدار
                                       یا اباصالح المهدی ادرکنی 
قالب وبلاگ
نویسندگان

تاریخچه نیروی هوایی ارتش ایران

مقدمات تشكیل نیروی هوایی در ایران:

بررسی خاطره‌های‌ افسران قدیمی، بیانگر این موضوع است كه قوای نیروی زمینی ایران، درسال 1298شمسی یعنی اواخر حكومت قاجاریه، برای اولین بار از حمایت دوفروند هواپیمای انگلیسی در حالی كه خلبانان آنها نیز انگلیسی بودند،برخوردار شده و آن زمانی بوده كه بلشویك‌های روسی با حمایت از میرزا كوچك‌خان در صدد تجزیه گیلان بر آمدند و انگلیسی‌ها كه از این امر و پیشروی نیروهای روسی به‌سمت تهران و نقاط دیگر بیمناك بودند؛ تصمیم گرفتند با دو فروند هواپیما، نیروی 10هزار نفری دولت مركزی ایران را در سركوب دشمن حمایت كنند.

با وقوع كودتای سوم اسفند 1299شمسی به‌دست رضاخان سردار سپه و تشكیل قشون متحدالشكل، رضاخان به فكر خریداری چند فروند هواپیما برای پشتیبانی نیروی زمینی خود افتاد و در پی آن، در سال 1301شمسی یك هواپیمای روسی در آسمان تهران دیده شد كه قطعات این هواپیما را با صندوق به تهران آورده و در زمین‌های قاجار به‌هم وصل كرده بودند.

در ادامه رضاخان تصمیم گرفت كه در سازمان قشون متحدالشكل خود در شعبه تنسیقات دایره عملیات، دفتری هم به نام دفتر هواپیمایی پیش‌بینی شود و به این ترتیب برای نخستین بار در ارتش ایران نام هواپیمایی جزو سازمان در آمد و در حقیقت هسته مركزی نیروی هوایی ایران تشكیل شد.

در دفتر هواپیمایی، تشكیلات یك نیروی هوایی كه بتواند پشتیبان عملیات نیروی زمینی در اجرای طرح‌های خود باشد طرح‌ریزی شد و برای عملی شدن این طرح دولت ایران توسط سفیر خود در واشنگتن برای خرید چند دستگاه هواپیما و تأسیس یك اداره هواپیمایی و تعلیم عده‌ای با دولت آمریكا در26 دی ماه 1301شمسی وارد مذاكره شد اما مذاكره با این دولت نتیجه‌ای نداشت و دولت ایران ناگزیر شد كه نخستین هواپیما را در همان سال از شركت "یونكرس آلمان خریداری كند و در سال بعد نیز تیپ گیلان و مازندران دو هواپیمای دیگر از همان نوع به نام‌های گیلان و مازندران خریده و به تهران فرستادند و چند ماه بعد هم چهار هواپیما از نوع "دوها ویلاند" از روسیه خریداری شد. به این ترتیب در اواخر سال 1302هجری شمسی نیروی هوایی ایران دارای هفت فروند هواپیما بود كه خلبانان و مكانیسین‌های آنها نیز آلمانی و روسی بودند.

در ادامه با توجه به گسترش نیروی هوایی در مرداد ماه 1303هجری شمسی، نخستین هیأت دانشجویی ایران مركب از 10نفر برای فراگیری فن خلبانی به روسیه رفتند و به‌علاوه یك نفر از افسرانی هم كه در خرداد‌ماه همان سال برای تحصیل در رشته‌های مختلف مربوط به ارتش فرانسه رفته بود در رشته هواپیمایی مشغول به آموزش شد.

در اواخر سال 1303ش نیز یك شركت آلمانی به نام یونكرس شعبه‌ای در ایران دایر كرد و چند هواپیما برای حمل و نقل مسافر در خطوط تهران، مشهد، شیراز، انزلی و بوشهر به كار انداخت كه ارتش ایران به تدریج برای سركوب اغتشاشات داخلی گاهی اوقات هواپیماها و خلبانان این شركت را به‌صورت روزمزد به‌كار می‌گرفت.

 در سال 1304شمسی دولت ایران 20 فروند هواپیمای دیگر از فرانسه، آلمان و روسیه خریداری كرد و در همین زمان یك سرهنگ خلبان ایرانی كه در خارج از ایران بود، مأموریت یافت كه با یكی از هواپیماهای تازه خریداری شده از فرانسه به سوی تهران پرواز كند و او نیز با آن هواپیما از فرودگاه نظامی "ویلاكوپولی" پرواز كرد و پس از نشستن درچند شهر مسیر خود، بالاخره در فرودگاه قلعه‌مرغی تهران فرود آمد.

در سال 1305پس از بازگشت افسران ایران از روسیه كه برای تعلیمات هوایی و پرواز در سال 1303اعزام شده بودند، اداره هواپیمایی با دو قسمت فنی وجمعاً با 20 فروند هواپیما تشكیل شد.

این هواپیماها علاوه بر این‌كه شماره‌های مخصوصی داشتند به اسامی مختلفی مانند عقاب، تیهو، كركس، شاهین، هما، قرقی، كبك و بلبل نیز خوانده می‌شدند.

در سال بعد پس از این‌كه افسران تعلیم دیده جدید از فرانسه به ایران بازگشتند چند فروند هواپیمای دیگر نیز خریداری شد و سازمان هواپیمایی به‌صورت گُردان هواپیمایی و یك گروه تعلیماتی درآمد. سپس دسته دوم و سوم محصلان ایرانی نیز از فرانسه بازگشتند و چون كادر مربی و افسری هوایی سروسامانی گرفته بود؛ رسماً اداره‌ای به نام اداره هواپیمایی در قلعه مرغی تشكیل شد.

از این پس به توسعه سازمان هواپیمایی ایران توجه بیشتری شد و دانشجویان و افسران دیگری به مدارس و آموزشگاه‌های خلبانی و فنی كشورهای روسیه و فرانسه فرستاده شدند.

با گذشت 10 سال از تأسیس نیروی هوایی ایران، نخستین فعالیت‌های ایران در زمینه نیروی هوایی و فراهم شدن زمینه‌های فعالیت در این بخش، ضرورت تأسیس یك آموزشگاه فنی (مدرسه مكانیسین) احساس شد و به این منظور قرار شد كه 20 نفر مكانیسین هوایی از كشور هلند برای تعلیم در مدرسه فنی كه در مهر‌ماه افتتاح می‌شد، استخدام شوند اما این امر به‌دلایلی به تعویق افتاد و سرانجام در شهریور ماه 1311مدرسه خلبانی تأسیس شد.

چهار نفر افسر هوایی نیز از كشور سوئد برای تعلیم فن خلبانی استخدام شدند كه به مرور تعداد آنها بیشتر شد و با فعالیت آنان در این زمینه و گسترش این امر، یك دانشكده فنی هوایی هم جهت آموزش عده‌‌ای افسر فنی در دوشان تپه تهران ایجاد گردید.

به این ترتیب در سال 1311 شمسی سازمان هواپیمایی ایران عبارت بود از: یك گروه آموزشی، یك گردان شكاری و یك گردان بمباران و اكتشافی كه تابع اركان حزب قشون بودند. با وجود این تشكیلات با طرح جدیدی، اركان جنگ هوایی از نیروی زمینی جدا شد و سازمان مستقل هواپیمایی مركب از یك هنگ، فرماندهی و ستاد هنگ (مركب از سه ركن و یك دفتر ستاد) تشكیل گردید.

در سال 1312 با توجه به گسترش قوای هوایی ایران و خرید روز افزون هواپیماهای جنگی از خارج، دولت وقت تصمیم گرفت كه برای بی‌نیازی از خرید هواپیما و یا حداقل برای كاستن هزینه خرید آنها نسبت به تأسیس كارخانه‌های هواپیما سازی اقدام كند. به همین منظور برای خرید ماشین و لوازم كارخانه به كشورهای اروپایی مانند آلمان و انگلستان، سفارش‌هایی داده شد و این ماشین‌ها و لوازم را كه در سال 1314به ایران رسید، در دوشان‌تپه نصب كردند و به‌نام كارخانه‌های هواپیما‌سازی "شهباز" مشغول به‌كار شد.

این كارخانه‌ها در مرداد ماه 1317نخستین هواپیما‌ها را به بهره‌برداری رساندند كه در برابر رضا شاه پرواز كردند. در 25 دی ماه 1314 طبق ماده یك حكم شماره 2366 عنوان هواپیمایی نظامی ایران از قوای هوایی به نیروی هوایی تغییر یافت و به‌طور رسمی ابلاغ شد. سپس هنگ هوایی مشهد و هنگ هوایی اهواز به‌ترتیب در سال‌های 1315و 1316 تأسیس گردید و باشگاه هواپیمایی كشوری ایران نیز در سال 1318به‌منظور پرداختن به امر آموزش خلبانی در ایران فعالیت خود را آغاز كرد.

تا شهریور 1320 كه پایان دوران حكومت پهلوی اول است، نیروی هوایی ایران دارای 283 فروند هواپیما، فرماندهی و ستاد نیرو و منضمات آن، سازمان واحدهای هوایی شامل پنج هنگ (تبریز، مشهد، هنگ بمباران تهران، هنگ قلعه مرغی تهران و اهواز ) و آموزشگاه خلبانی شد اما در همین زمان با حمله نیروهای متفقین به ایران، اولین ضربه سازمانی ناشی از اشغال كشور بر این نیرو وارد شد و این نیرو از 12مهر 1320در اختیار وزارت جنگ گذاشته شد و به صورت اداره پنجم آن وزارت‌خانه در آمد.

نیروی هوایی ایران در دوره محمدرضا شاه پهلوی:


در روز 15 مهر ماه 1320 ابلاغ شد كه اداره هواپیمایی در امور داخلی مربوطه كما فی‌سابق مستقل است و در كار ارتش به‌عنوان یكی از ادارات وزارت جنگ ادامه خدمات خواهد داد. از آن سال تا سال 1326 نیروی هوایی فعالیت چشمگیری نداشت تا این‌كه در آن سال، آموزشگاه فنی دوره نهم خود را تشكیل داد و 90 نفر هنر‌آموز را پذیرفت و دوره‌های تكنیكی دانشكده فنی افسری، كلاس فنی ویژه درجه‌داران، آموزشگاه فنی و ناوبری هوایی تا سال 1336 تشكیل شد.

در سال 1336 عنوان ستاد نیروی هوایی به فرماندهی نیروی هوایی تغییر یافت و در سال 1339 سازمانی به‌نام كمك‌های آموزشی جهت تكمیل تعلیمات فنی هنر آموزان در تیپ تعلیمات تأسیس شد. سپس در سال 1346 تیپ تعلیمات با امكانات آموزشی بیشتر، مركز آموزش‌های هوایی نامیده شد كه به شش هیأت آموزش نظامی، افسری، زبان، الكترونیك، نگهداری هواپیما و تخصص‌های مختلف، كار آموزش در نیروی هوایی را آغاز كرد.

در سال 1347به‌دنبال افزایش روزافزون حضور هواپیماهای پیشرفته ما فوق صوت‌F-5 و F-4،نیروی هوایی به استخدام كادر جدیدی تحت عنوان همافری برای انجام عملیات تعمیر و نگهداری هواپیماها پرداخت و طی همین سال‌ها درخواست سفارش و خرید هواپیماهای F-14 هم از دولت آمریكا در دستور كار قرار گرفت كه 72 فروند از این هواپیماها در بهمن ماه 13544درفرودگاه  مهرآباد به زمین نشست.

در سال 1357 نیروی هوایی ایران در صدد بود كه تعداد جنگنده های خود را از 447 فروند به 500 فروند برساند كه این تعداد ایران را در رده كشورهای غربی و بالاتر از كشورهای خاور‌میانه قرار می‌داد.

نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران:

با پیدایش نشانه‌های فروپاشی رژیم پهلوی در سال 1357به‌دلیل گسل‌هایی كه در نیروی هوایی در آن زمان پدید آمده بود ازجمله ‌نارضایتی‌های‌ درون‌سازمانی‌ آن باعث شد كه نیروی هوایی در جریان رویداد‌های انقلاب زودتر از نیروهای دیگر از رژیم پهلوی گسسته و به امواج انقلاب بپیوندد. بخصوص همافران این نیرو در هدایت افراد نیروی هوایی به‌سمت انقلاب نقش مهمی داشتند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در ابتدا انتصابات شتابزده‌ای كه در سطح فرماندهی نیروی هوایی صورت گرفت موج اعتراض‌ها و اعتصاب‌ها را به‌دنبال داشت تا آن كه در پی شروع جنگ عراق علیه ایران، این امر از ثبات نسبی بر خوردار شد.

با شروع جنگ، ضروری‌ترین مسأله‌ای كه به ذهن خطور می‌كرد مسأله مقابله به مثل و جلوگیری از پرواز هر چه بیشتر هواپیماهای عراقی به ایران بود .

در همان روز نخست شروع جنگ، با همت فرماندهان دلیر نیروی هوایی، مثل شهید محمد جواد فكوری، نیروی هوایی توانست با به پرواز در آوردن 200 هواپیما و عبور دادن 140 فروند از آنها به داخل مرزهای عراق، پاسخ شایسته‌ای به تجاوزهای نیروی‌های عراقی داده و مانع از پروازهای بعدی آنان به داخل فضای هوایی ایران شود. از طرف دیگر در آن دوران، آماده كردن نیروهای پروازی، تعمیر و نگهداری هواپیما‌ها و تأمین قطعات یدكی نیز از جمله مسائلی بود كه نیروی هوایی با آن مواجه بود و پشتیبانی ابرقدرت‌ها از عراق و تحریم علیه كشورمان نیز دو چالش عمده دیگر محسوب می‌شد.

پژوهشگران غربی به این نكته اشاره كرده‌اند كه نیروی هوایی ارتش ایران در دوران بعد از پیروزی‌ انقلاب موفق شده است بسیاری از هواپیما‌های خود را كه بر اثر كمبود قطعات یدكی زمینگیر شده‌اند با استفاده ازقطعات یدكی تعداد دیگری از همان جنگده‌ها فعال سازند.

نیروی هوایی قبل از پیروزی انقلاب دارای بیش از 450 هواپیمای جنگی پیشرفته، شامل پیشرفته‌ترین هواپیماهای شكاری آن زمان یعنی"تامكتF-14 "بود و حدود پنج هزار خلبان ورزیده در اختیار داشت و در سال 1357 در مقایسه با نیروی زمینی و دریایی، بسیار پیشرفته‌تر بود و در بین نیروهای هوایی جهان سوم، بی مانند بود. در حدود 76 فروند بالگرد و 15 اسكادران موشك زمین به هوا نیز این توانایی را تكمیل می‌كرد. 166 فروند "F-5 190فروند "فانتوم" و77 فروند "تامكت" بخشی از هواپیماهای مذكور بودند.

به هر حال نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با داشتن سربازان زبده و كارآمد از خلبانان تا سربازان وظیفه توانست از همان لحظات اولیه شروع جنگ با طرح‌ریزی و اجرای عملیات‌های متعدد این اصل مهم را مورد توجه قرار دهد كه با زمینگیر كردن هواپیماهای عراقی و كسب برتری هوایی، فرصت زمان كافی جهت حصول به اهداف ذیل را به‌دست بیاورد:

1- فرصت لازم جهت سازماندهی نیروهای پراكنده سطحی و انجام طرح‌ریزی‌های اولیه پدافندی را فراهم كند.

2- نیروهای سطحی از پشت جبهه به مناطق عملیاتی انتقال یابند.

3- كاهش توان رزمی دشمن كه باعث كاهش پوشش‌های هوایی آن شود.

4- ظرفیت جنگی دشمن در دست زدن به حملات احتمالی هوایی به نقاط حساس و حیاتی كشور كاهش یابد.

جهت دستیابی به اهداف مورد نظر، نیروی هوایی با كسب برتری هوایی و به‌دست گرفتن ابتكار عملیات، موج حملات جنگده بمب‌افكن‌های خود را متوجه یكان‌های زرهی، پیاده، مكانیزه و توپخانه و قرارگاه‌های تاكتیكی، نقاط آمادی، ستون‌های نظامی و همچنین محورهای مواصلاتی نیروهای دشمن كرد. در نتیجه ارتش عراق كه برای خروج از بن‌بست به‌دنبال راه مفری می‌گشت به جنگ شهر‌ها و حمله به مناطق مسكونی روی آورد و آنها را با با موشك‌های "اسكاد" مورد حمله قرار داد.

یكی دیگر از زمینه‌های بسیار مهم وقابل بررسی اقدام‌های نیروی هوایی در دوران دفاع مقدس، نقش نیروی هوایی در عملیات‌های دریایی است كه به‌خصوص پیروزی و افتخار آفرینی آن در روز هفتم آذر ماه 1359به همراه نیروی دریایی ارتش و انهدام هفت فروند از هواپیماهای شكاری، هفت فروند از ناوچه‌های موشك انداز و یك فروند ناو نیروبر هزار تُنی عراق و فرستادن آنها به قعر آب‌های خلیج فارس؛ در تاریخ دفاع مقدس ماندگار شد.

در ادامه جنگ، نیروی هوایی در عملیات شكست حصر آبادان با به‌كار گرفتن هواپیماهای شكاری و عكسبرداری هوایی و شناسایی تاكتیكی قبل از اجرای عملیات بر فراز منا‌طق اشغالی و عقبه جبهه‌ها و به‌دست آوردن اطلاعات جامعی از توانایی ‌و محدودیت‌ها،تجمع و تمركز نیروها،تركیب و ترتیب قوا، جابه‌جایی و تحركات عراقی‌ها و در اختیار فرماندهان جنگ قرار دادن جهت اجرای این عملیات شركت كرد كه این عملیات با پیروزی كامل در مهر ماه 1360انجام شد.

درعملیات طریق‌القدس كه به‌منظور آزادسازی بستان و تأمین تنگه چزابه در محور بستان سوسنگرد انجام شد، در ابتدا خلبانان نیروی هوایی، روزانه با انجام دَه‌ها سورتی پرواز، به بمباران خطوط مقدم جبهه‌ها پرداختند و سپس مأموریت‌های تأمین اطلاعات تاكتیكی، طرح‌ریزی برای تهیه آتش پشتیبانی از هوا ،قطع خطوط مواصلاتی و جدا‌سازی نیروها و پشتیبانی نزدیك هوایی از نیروهای سطحی و انهدام مراكز تجمع دشمن برای ایجاد شكاف در خطوط مستحكم تماس و همچنین تأمین دفاع هوایی از عقبه و عمق مناطق عملیاتی و تأمین پوشش هوایی ارتفاع كم، متوسط و بالا جهت عملیات بعدی را عهده‌دار شدند.

در عملیات معروف فتح‌المبین نیز نیروی هوایی نقش پدافند هوایی را بر عهده داشت و سایت‌های چهار و پنج موشكی و ایستگاه رادار دهلوان كه در اختیار ارتش عراق قرار گرفته بود آزاد شد و نیروی هوایی ایران توانست 27 فروند از انواع هواپیماهای عراقی را مورد هدف قرار داده و سرنگون كند. در ادامه آن در عملیات بیت‌المقدس كه با توجه به استعداد و تركیب جدید نیروی زمینی عراق، ضرورت به‌كارگیری حجم وسیع‌تری از امكانات آفندی و پدافندی هوایی از سوی ایران به خوبی احساس می‌شد، با اتخاذ تدابیر مناسب عملیاتی و تغییر تاكتیك نیروی هوایی ایران، تمهیدات ارتش عراق خنثی شد و با انجام عملیات پشتیبانی نزدیك خلبانان ایرانی، خرمشهر آزاد شد.

به طور كلی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با رشادت،دلاوری و پایمردی سربازانش در طی دوران دفاع مقدس و اهدای شهیدان، جانبازان و آزادان بسیاری در راه پاسداری از وطن و دین اسلام، توانست خدمات ارزنده‌ای را به جمهوری اسلامی ایران ارائه دهد.

پایگاه های نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران:



·         پایگاه یکم شکاری: تهران مهرآباد

·         پایگاه دوم شکاری شهید فکوری تبریز

·         پایگاه سوم شکاری شهید نوژه همدان

·         پایگاه چهارم شکاری دزفول

·         پایگاه پنجم: امیدیه

·         پایگاه ششم: بوشهر


·         پایگاه هفتم شکاری شهید دوران شیراز

·         پایگاه هشتم شکاری شهیدبابایی اصفهان

·         پایگاه نهم شکاری بندرعباس

·         پایگاه دهم شکاری چابهار

·         پایگاه یازدهم: تهران (دوشان تپه

·         پایگاه دوازدهم شکاری بیرجند

·         پایگاه سیزدهم: زاهدان

·         پایگاه چهاردهم: مشهد

·         دانشگاه نیروی هوایی ارتش

دانشگاه علوم وفنون هوایی شهید ستاری یا به اختصار دانشگاه هوایی، دانشجویان داوطلب را در رشته های زیر آموزش می دهد:

·         دانشکده پروازخلبانی، خلبانی پهپاد، مراقبت پرواز و

·         دانشکده هوافضا: مهندسی هوافضا و مهندسی نگهداری هواپیما

·         دانشکده کنترلپدافند، فاشا (فرماندهی اطلاعات - شناسایی) و

دانشکده برق: مهندسی برق و جنگ الکترونیک

دانشکده کامپیوتر

تهیه وتنظیم: افسر قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران جناب سروان بهروز مظفری



.: Weblog Themes By Salehon.ir :.
درباره وبلاگ


دعای ندبه مهدیه اعظم قیدار با زحمات و تلاشهای خیل کثیری از خادمین امام زمان(عج) با مدیریت آقای جعفری وسایر دوستان که در پشت پرده بدون ریا زحمت می کشند وبا مداحی مداحان اهل بیت عصمت و طهارت(ع) من جمله( حاج نجات اله کرمی- حاج مجتبی مظفری- حاج بهروز مظفری-حاج ابراهیم خلجی-کربلایی ابوالفضل کثیرلو-حاج علی عبدی- کربلایی بهنام قنبری وسایرین) و با سخنرانی حاج آقا منصوری نژاد وبا کمکها و حمایتهای مالی و قدمی ولسانی مردم شریف و دوستدار اهل بیت(ع) شهر قیدار هر هفته جمعه ها برگزار میگردد.

موضوعات
طراح قالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیکی
شماره تلفن
مبلغ به تومان
----------------------- ------------------------------ رتبه الکسا وبلاگ دعای ندبه مهدیه قیدار ----------------------- ------------------------------
----------------------------- ------------------------------------------ -------------------------------------- -------------- ----------